Beautiful Connection - Studiereis Singapore mei 2015

Geplaatst op: donderdag 13 april 2017
In mei 2015 heb ik samen met Foka Visser (begeleider Plusklas, Master SEN (Talentontwikkeling en excelleren) een tiendaagse studiereis gemaakt naar Singapore.
20150429_124212_news_detail

Het doel van deze reis was om te onderzoeken welke factoren tot de goede onderwijsresultaten leiden in Singapore en op welke manier er wordt omgegaan met uitblinkers.
Dat deze reis zoveel persoonlijke verandering in gang zou zetten, kon ik op dat moment nog niet vermoeden.

Na een hartelijke en inspirerende ontmoeting met de in Singapore wonende Maureen Neihart, Psy.D. (1) bij een conferentie in het najaar  van 2014 over passend onderwijs, is het idee ontstaan om een bezoek te brengen aan dit land om te onderzoeken waarom de onderwijsresultaten juist daar zo goed zijn en of er programma’s bestaan voor talentonderwijs. Dit om zelf te ervaren op welke wijze onderwijs invulling krijgt in een land dat jaar op jaar zo hoog scoort op de Pisa (Programme for International Student Assessment) ranglijst. De enkele voorbehouden die Foka en ik tijdens onze ontmoeting noemden, werden door Maureen nonchalant van tafel geveegd, zij opperde dat wanneer wij dan toch die kant op zouden komen, wij met hetzelfde gemak ook Maleisië en niet te vergeten Bali konden bezoeken en bij deze waren uitgenodigd voor een rondleiding op het NIE (National Institute of Education) waar zij werkzaam is als klinisch psycholoog en onderzoekersmedewerker. Haar expertise is hoogbegaafden en interventies bij kinderen met specifieke behoeften. Omdat voor ons destijds een reis naar Singapore al spannend genoeg was, hebben we ons vanaf dat moment daarop gericht door zoveel mogelijk informatie te verzamelen. De weken voorafgaand aan onze studiereis is er veel telefonisch en e-mailcontact geweest om afspraken te maken met docenten, directies en beleidsmedewerkers.

De focus voor ons bezoek aan de verschillende scholen en onderwijsinstellingen was talentontwikkeling: hoe wordt er in Singapore omgegaan met excellente leerlingen; zijn er alternatieve leerroutes voor de uitblinkers en hoe worden deze dan vormgegeven. Andere vragen waren: hoe verhouden de ontwikkelingen in Singapore zich in verhouding tot de nieuwe beleidsplannen die zijn geformuleerd door het platform ‘Onderwijs 2032’ in Nederland en kunnen we iets leren over de veelgenoemde 21st century skills (2) . Wat kunnen wij leren ten behoeve van het onderwijs in Nederland. Om een volledig beeld te krijgen, hebben wij gekozen voor een bezoek aan zowel internationale - als lokale scholen.
Singapore heeft een onderwijssysteem dat lijkt op dat van Nederland en heeft al jaren een goede naam als het gaat om kwaliteit en opbrengsten. Op alle niveaus is men hier gestart om het onderwijssysteem te vormen naar een systeem waarin 21st century skills en ICT (denk aan ICT-vaardigheden en computational thinking als onderdelen van digitale geletterdheid) een integraal onderdeel vormen van inrichting van het Singaporese onderwijs. De uitspraak die wij in dit kader binnen de verschillende onderwijsinstellingen steeds terugzagen was de volgende: ‘The next generation is the thinking nation, who needs critical thinking’.

Een bezoek aan het NIE was vooral leerzaam omdat dit direct duidelijk maakte dat wanneer je op landelijk niveau hervormingen wilt doorvoeren een heldere aanpak met duidelijke doelen noodzakelijk is. We kregen een uitgebreide uitleg over de samenwerking tussen Ministerie, management en onderzoek. Zodra er onderwijsdoelen zijn geformuleerd wordt het in Singapore in alle geledingen geadapteerd en uitgedragen. De focus punten zijn zichtbaar gemaakt met behulp van posters met inspirerende teksten. Het is een feit dat er veel wordt geïnvesteerd in onderwijs. Onderwijs is op defensie na de grootste kostenpost in Singapore. De opbrengsten van de investeringen zijn goed zichtbaar in de resultaten: zowel het Ministerie van Onderwijs als het NIE(research) als het management en docenten hebben een gemeenschappelijk doel en werken nauw samen. Elke school heeft zijn eigen onderzoeksteam om nieuwe onderwijsconcepten aan de praktijk te toetsen en zo nodig op te nemen in het curriculum. Maureen Neihart die ons de eerste dag enthousiast ontving bij het NIE noemde nogmaals met klem: ‘When you need a change, you need a strategy’.

Myra Garces Bacsal (3), tevens werkzaam bij het NIE heeft ons een uitgebreide presentatie gegeven. Als psycholoog is zij gespecialiseerd in hoogbegaafdheid en talentontwikkeling. Zij is verbonden aan het NIE en tevens coördinator van de Bachelor- en Masterstudie Gifted education en High Ability. Leerlingen in Singapore worden vaker getest dan in Nederland, namelijk op de basisschool een screening test en later een selectieve test. Indien gewenst wordt het Gifted Education Programm (GEP) ingezet. In de praktijk betekent dit een verrijkt lesaanbod, dat wordt gemonitord vanuit het Ministerie. Alle docenten krijgen hiervoor een aanvullende training. Er wordt ingespeeld op de sociale en emotionele ontwikkeling van de hoogbegaafde leerlingen. Er is veel uitwisseling tussen leerlingen op school onderling en de wereld buiten school. Zo werd er een grote kunstmanifestatie georganiseerd: Asian Festival of childrens content. Tijdens dit festival werkten leerlingen gedurende een aantal weken samen met de bekende Tsjechisch kunstenaar Milenko Prvachki. Er wordt steeds gezocht naar mogelijkheden om kunst en techniek of wetenschap te combineren: Heartware versus hardware en looking to the familiar with strange eyes. Hoewel Singapore minder is toegerust in de ondersteuning van zwakkere leerlingen worden sinds 2008 leerlingen met achterstanden toegelaten tot het reguliere schoolsysteem. Bovendien is er steeds meer aandacht voor de zogenoemde twice exceptionals. Dit zijn de kinderen met een combinatie van kenmerken van begaafdheid en kenmerken van leer- en/of gedragsproblemen.

Diezelfde avond nodigde Maureen Neihart ons uit om bij haar thuis te eten om zo de gelegenheid te hebben informatie uit te wisselen. Zij heeft een gedetailleerde toelichting gegeven op de door haar aangescherpte profielen. Het was informeel en inspirerend, een waardevolle toevoeging aan onze reis.

Veel tijd om alles goed door te laten dringen was er niet, want de volgende morgen stond er die week een bezoek aan de School of Science and Technology (SST) op het programma. We hadden ons uiteraard goed voorbereid, maar waren toch een beetje beduusd door de officiële en grootse ontvangst. De directeur had twee uur voor ons ingeruimd en in een prachtige zaal kregen wij een uitgebreide presentatie met toelichting over de visie en het beleid van de school. Er was een fotomoment voor de foto van deze buitenlandse delegatie op hun site en terwijl wij ons bezoek afrondden, stond de foto al online. Alles is efficiënt en doortastend in dit land, iets wat later nog vaak werd genoemd wanneer Foka en ik tijdens onze reis een obstakel tegenkwamen: Dan zeiden we tegen elkaar: ‘let’s do it the Singapore way’!

Bij SST wordt technologie ingezet om te leren en om strategieën aan te leren of te gebruiken. In het gehele programma zijn de 21e century skills geïntegreerd. Er zijn bijvoorbeeld prachtige voorbeelden van augmented reality (4) terug te vinden in de lesmaterialen. Het accent ligt op samenwerken en onderzoeken. Wij lopen door een speciaal daarvoor ontworpen brainstormtunnel, afgeleid van Silicon Valley. Leerlingen worden gestimuleerd om creatief naar oplossingen te zoeken, zodat zij meer nog dan probleemoplossers, probleemvinders worden. Het schoolhoofd met wie wij spraken benadrukte het belang van goede lesvoorbereiding. Een concept dat veel docenten  gebruikten is naar de theorie van Ricks & Young (key points in your lessons). In elke les is er sprake van een key point (eigenlijke leerdoel), een difficult point (leerpunt) en een critical point (hindernis).

Internationale scholen die we bezochten zijn o.a. German European School Singapore, Singapore American School, United World College gebaseerd op de denkwijze van de Duitse filosoof Kurt Hahn (5) en de Hollandse school. Deze laatste is een basisschool en valt samen met GESS onder het bestuur van Language One in Den Haag. Alle leerlingen worden opgeleid volgens het International Baccalaureate Diploma Program (IBDP) Omdat de meeste universiteiten in de wereld het IB-diploma erkennen, kan de leerling met dit diploma op zak praktisch overal een universitaire studie volgen.

De benadering die wij vooral terug zagen in de visie van de verschillende scholen die wij hebben bezocht is de holistische benadering.  Deze visie wil uitdragen dat onderwijs veel meer is dan kennisoverdracht. Dit is slechts een onderdeel van het totale leerproces. Er wordt zeker de laatste jaren vooral aandacht besteed aan karaktervorming, zoals beschreven door Lickona Thomas (educating for character;

moral knowing, moral desire; moral action). Elke leerling van welke onderwijsinstelling dan ook neemt deel aan een buitenlands bezoek en een presentatie, bij voorkeur gekoppeld aan een goed doel.
Opvallend binnen de scholen was de visualisatie van korte - en lange termijndoelen. Met elke leerling wordt regelmatig een leerdoel opgesteld en zichtbaar gemaakt in de klas, zodat leerlingen ook regelmatig worden herinnerd aan de door henzelf geformuleerde plannen voor de komende periode.

De ervaring die op mij de meeste indruk heeft gemaakt is het feit dat in Singapore onderwijs hoog in aanzien staat; het verdient aandacht en respect. Er is passie, ambitie en grote betrokkenheid op alle niveaus. Het is een voorrecht docent te zijn.  Er geldt een strenge selectie, docenten zijn hoogopgeleid en worden bovendien voortdurend bijgeschoold. Iedereen die zich met onderwijs bemoeit van het Ministerie tot directeur komt uit het onderwijs zelf. Op alle scholen wordt de visie visueel gemaakt met posters en modellen. Ook de nascholing vindt exact in hetzelfde kader plaats. Iedereen draagt de visie, de doelstelling en de operationele vertaling uit. Een ander opvallend aspect is het delen van expertise. Er wordt veel samengewerkt om het onderwijs op alle niveaus te optimaliseren. Daarnaast is er de heldere structuur: een systematische manier van denken en werken. Er zijn duidelijke lijnen van het Ministerie tot in het klaslokaal. De visie en missie zijn helder en duidelijk gekaderd. De noodzaak om het op deze manier te doen wordt door iedereen onderkend. De strategische ontwikkeling in het kader van de 21st century skills kent daarmee een groot draagvlak.

Mijn voorlopige conclusie is dat hoogbegaafden op het eerste gezicht recht wordt gedaan in de aangeboden leerroutes, omdat er binnen het curriculum wordt geappelleerd aan een nieuwsgierige en onderzoekende houding. De verwachtingen zijn hoog en deze leerlingen worden in voldoende mate uitgedaagd. Er is daarbij ook ruimschoots aandacht voor studie- en leervaardigheden. Er kan indien gewenst aanspraak gedaan worden gemaakt op het Gifted Education Programme.
Het beleid in Singapore voor 2017 zoals dat door het Ministerie van Onderwijs is geformuleerd zal zich vooral richten op broad-based education (6) om zorg te dragen voor een brede ontwikkeling van studenten. In mei dit jaar zal ik opnieuw een aantal scholen bezoeken met aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en good practise: ‘let’s do it the Singapore way’.

1. Georges T. Betts and Maureen Neihart (1988) Profiles of the gifted and talented.
2. 21 st century skills zoals kritisch-en creatief denken, samenwerken en digitale geletterdheid
3. Myra Garces Bacsal PhD (clinical psychology) : Department Early Childhood & Special Needs Education
  Specializations: Gifted Education, High Ability, Talent Development
4. Toegevoegde realiteit
5. De opvatting dat er een samenhang bestaat in het geheel die niet terug te vinden is in de onderdelen.
6. broad-based education to ensure an allround or holistic development, in and out of the classroom

 

auteur: Annette Bolder-Oorthuysen MEd / docent VO en coör
« Terug naar het nieuwsoverzicht

Reageer